خود من دو بار شاهد تقلب و نقض قانون در انتخابات بودم؛ انتخابات مجلس پنجم و ششم.
در انتخابات مجلس پنجم مدير دبيرستان مطهری (منطقه دو) از شهرستان لاهيجان کانديد شده بود. همزمان با انتخابات برای دو روز تعداد زيادی از بچه‌های مدرسه به شرط همراه داشتن شناسنامه، مجانی به اردوی شمال برده شدند. البته گويا تقلب در آن حوزه آنقدر بود که شورای نگهبان هم انتخابات را باطل اعلام کرد.
برای مجلس ششم از حوزه‌ی دماوند، دوست رئيس گروه کامپيوتر دانشگاه آزاد رودهن، نامزد شده بود. درست يک روز قبل انتخابات که تبليغات غيرقانونی است، از طرف گروه کامپيوتر جشن و ناهاری برای دانشجويان در تهران (با وسيله اياب و ذهاب از رودهن) ترتيب داده و علنی برای اين کانديدا تبليغ شد. روز انتخابات هم دانشجويانی که نمره می‌خواستند، بر سر صف‌ها حاضر می‌شدند و با صحبت ديگران را قانع می‌کردند که به ايشان رأی دهند. البته اين انتخابات هم باطل اعلام شد.
اينکه واقعاً دليل باطل شدن اين دو انتخابات تقلب بوده يا شکست نامزد‌های مورد وثوق شورای نگهبان، بحث ديگری است ولی مهم انجام آسان تقلب و رفتار غيرقانونی توسط نامزد‌ها است و بدون شک موارد مشابه ديگر زياد وجود دارد که حتماً شورای نگهبان از آنها چشم‌پوشی کرده؛ چون روال انتخابات مجلس در شهرستان‌ها و روستاها اينچنين است. به همين دليل در بعضی حوزه‌ها شاهد مشارکت بالای صد درصدی هستيم؛ زيرا در شهرهای کوچک رقابت آنقدر زياد است که تمام فاميل و دوستان کانديدا از شهرهای مختلف با ترفندهای گوناگون برای پيروزی ايشان بسيج می‌شوند.

ولی داستان انتخابات رياست جمهوری با مجلس متفاوت است. تا انتخابات قبلی رقابت بين کانديداها آنقدر کم و فاصله آرا آنقدر زياد بود که کسی نيازی به تقلب نداشت. حتی در انتخابات اول که تمام نامزدها از گروه‌های مختلف تائيد صلاحيت شدند، بنی‌صدر با فاصله‌ی زيادی به پيروزی رسيد. يا خرداد هفتاد و شش که رقابت بين کانديداها آشکار بود باز هم خاتمی با اختلاف زياد پيروز شد. ميزان مشارکت در انتخابات که طبق اعلام رسمی بغير از دوره سوم (۷۴%) و هفتم (۸۰%)، از پنجاه درصد (دوره ششم) و پنجاه و چهار درصد (چهارم و پنجم) تا شصت و هفت درصد (دوره اول و هشتم) است که به خودی خود نشان دهنده‌ی تقلب نيست. اگر هم تقلبی بوده نه آنقدر ميزان مشارکت را بالا برده نه در نتيجه تأثيری داشته؛ زيرا در جامعه ايران به جرأت می‌توان گفت سالهاست بیش از پنجاه درصد مردم پای ثابت رأی دادن هستند.

حرف تقلب در انتخابات رياست جمهوری فقط در دوره‌ی پيش شکل گرفت که به باور من و دلايل زير اگر هم تقلبی بوده توسط تمام نامزدها بوده، حال يکی بيشتر يکی کمتر.
- به گفته‌ی يکی از اقوام که سالهاست خود ناظر انتخابات است، بيشترين رأی غير واقعی در صندوق‌های سيار ريخته می‌شود که معمولاً تمام نامزدها از اين نعمت (صندوق سيار) بهره‌مند هستند. در ضمن ميزان آرای اين صندوق‌ها آنچنان تعيين کننده نيست.
- راحت‌ترين تقلب در تعداد آرا می‌تواند توسط مجريان انتخابات صورت گيرد که همه عوامل وزارت کشور هستند. وزارت کشوری که در دور قبل مخالف سرسخت رئيس‌جمهور فعلی بود.
- ناظران انتخابات هم که عوامل شورای نگهبان هستند قدرت اعمال نفوذ دارند که در دور قبل تا حدودی اين افراد به کانديداهای ديگر اصول‌گرا مانند لاريجانی (رئيس مجلس هشتم) تمايل داشتند تا ريس‌جمهور برگزيده. مثال نقض ديگر انتخابات دوره‌ی هفتم است که آشکارا مجريان و ناظران انتخابات از رقيب خاتمی حمايت می‌کردند ولی خاتمی در همان دور اول پيروز شد.
- مهمترين ايرادی که به انتخابات دوره‌ی قبل گرفته می‌شود، رأی يکپارچه سپاه و بسيج و خانواده‌ی شهدا به رئيس جمهور فعلی است. اول اينکه مگر رأی اينها مخفی نيست؟ فرض بر اينکه دستوری رسيده باشد، آيا آنها خود نمی‌توانند شخص ديگری انتخاب کنند؟ دوم مگر همين رويه در انتخابات قبلی نبوده؟ اگر واقعاً اين افراد گوش به فرمان شخص ديگری هستند؛ نشانه‌ی ضعف فهم و ادراکشان است ولی باز هم افراد اين جامعه هستند و رأی آنها قابل احترام. همانطور که بسياری از ما بدون هيچ تفکری حرف‌های شخص خاصی را می‌پذيريم و انتخاب او انتخاب ما می‌شود.
با اينحال من برای اطمينان از دو نفر يکی سپاهی و ديگری از خانواده‌ی فعال شهيد (بخوانيد حزب‌الله) که به صداقتشان ايمان دارم در مورد رأی‌شان سؤال کردم. هر دو در مرحله‌ی اول به قاليباف رأی دادند و در دور دوم يکی به هاشمی و يکی به احمدی‌نژاد. هر دو هم اذعان داشتند در دور اول نظر رهبری بر قاليباف بوده و دور دوم احمدی‌نژاد، با اينحال يکی به رقيب رأی داده.

از جمع بندی موارد بالا می‌توانم نتيجه بگيرم که رأی ما شمرده می‌شود حتی اگر تقلبی صورت گيرد ولی سؤال اساسی اينجاست که آيا اين رأی تأثيری در نتیجه‌ی نهایی انتخابات و اوضاع سياسی کشور دارد يا نه، که در يادداشت بعدی به آن خواهم پرداخت.
با کمال ميل اگر نظری غير از نتيجه‌ی من داريد، دلايل شما را خواهم شنید.

در همين زمينه بخوانيد:
انتخاب، مسأله اين است
آيا رأی مردم به نفع نظام است؟
با وضع موجود مشکلی ندارم، ولی...
احمدی نژاد؛ آيا مسأله فقط اوست؟
برای «تغيير» به «اميد» رأی می‌دهم